Beleidsproduct 8.3 Wonen en bouwen
Wat wilden we bereiken?
De komende jaren zullen diverse woningbouw- en gebiedsontwikkelingen vorm krijgen. Zowel in RijswijkBuiten (zie paragraaf 8.2) als in de gebieds- en locatieontwikkelingen waar de gemeente zelf geen grondpositie heeft. In 2025 zet de gemeente in op het verder uitwerken van deze gebieds- en locatieontwikkelingen, het in gang houden van de bouwstromen en het actualiseren van beleid om passend woonaanbod te bieden.
Het taakveld 8.3 Wonen en bouwen is uitgewerkt in vier onderdelen:
8.3.1 Actualiseren beleid en beleidsuitvoering inclusief nieuwe taken
8.3.2 Realisatie Stadsas (facilitaire gebiedsontwikkelingen)
8.3.3 Realisatie en verkoop losse gebieds- en locatieontwikkelingen
8.3.4 Energietransitie
8.3.1 Actualiseren beleid en beleidsuitvoering inclusief nieuwe taken
De gemeente Rijswijk streeft naar een passend woningaanbod voor alle huidige en nieuwe bewoners. Dit omvat het creëren van voldoende betaalbare woningen en een divers aanbod dat tegemoetkomt aan de behoeften van verschillende aandachtsgroepen, zoals ouderen en minder zelfredzame doelgroepen. Een belangrijk doel hierbij is het vergroten van de sociale woningvoorraad, zoals beschreven in de notitie "5 sporen; op weg naar 30% sociale woningvoorraad" uit 2023. We willen daarnaast ouderen en minder zelfredzame groepen langer in staat stellen om zelfstandig te wonen, wat vraagt om passende woonoplossingen.
Door recente wetgeving, zoals de Wet goed verhuurderschap en de Wet betaalbare huur, zal de gemeente in 2025 meer aandacht besteden aan het toezicht op woonruimten en de regulering van de volkshuisvesting. Deze wetgeving maakt het mogelijk om huurprijzen beter te reguleren en te controleren, waardoor de gemeente nieuwe taken krijgt op het gebied van handhaving en toezicht.
Daarnaast voldoet de huidige Woonvisie, die dateert uit 2015 en in 2021 is geactualiseerd, niet langer aan de eisen die voortvloeien uit de vele veranderingen in de wetgeving en het (Rijks-)beleid op het gebied van volkshuisvesting. Daarom heeft de gemeenteraad via een motie verzocht om het volkshuisvestelijke beleid te vernieuwen, met als doel om dit vernieuwde beleid in de loop van 2025 gereed te hebben.
In 2025 zal de gemeente bij bouwontwikkelingen nadrukkelijk sturen op de betaalbaarheid van woningen en het voortzetten van de woningbouwproductie. Dit is cruciaal om aan de woonbehoeften van diverse doelgroepen in Rijswijk te voldoen. De regionale woonzorgvisie, die in 2025 duidelijkheid zal bieden over de huisvestingsopgave voor diverse aandachtsgroepen, vormt een belangrijk onderdeel van deze strategie.
8.3.2 Realisatie Stadsas (facilitaire gebiedsontwikkelingen)
De gemeente wil zoveel mogelijk groene gebieden behouden en verdichten in de al bebouwde delen. In de Stadsas wil de gemeente economische functies behouden en een kwaliteitsimpuls geven. Zo wordt het oude winkelcentrum aangepast naar een eigentijds en groen Bogaard stadscentrum, komt er een campus nabij het station Rijswijk (Kessler Park) en komen er nieuwe bedrijfsruimten en woningen in het Havenkwartier. Ook start de grootschalige sloop en nieuwbouw van het oostelijke deel van de wijk Te Werve waardoor daar een meer divers woningaanbod komt.
De verschillende projecten zorgen voor de realisatie van grote aantallen woningen in de Stadsas. Zo is de bouw van onder andere The Orchard en Hof van Rijswijk in Bogaard stadscentrum in volle gang. In 2025 wordt naar verwachting gestart met verschillende grote bouwplannen binnen zowel Bogaard stadscentrum, Havenkwartier als Kessler Park. Hiervoor zijn en worden afspraken gemaakt met de ontwikkelende partijen en worden in 2025 meerdere planologische procedures doorlopen (voorheen: bestemmingsplan, nu wordt veelal met buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA's) gewerkt). Tot aan circa 2035 is de intentie om ruim 7.500 woningen en voorzieningen toe te voegen aan deze gebieden. Rijswijk streeft naar start bouw en het realiseren van ruim 5.000 nieuwe woningen in de periode 2025-2028. Voor 2025 staat de oplevering van ongeveer 550 permanente woningen (naast flexwoningen) gepland.
Voor de verkeersveiligheid en de gebiedsontwikkeling van Kessler Park heeft de gemeenteraad in 2024 een motie aangenomen voor de aanpassing van de Volmerlaan. Deze investering is opgenomen in programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat.
De gebiedsontwikkelingen langs de Stadsas zijn in volle gang en lopen de komende jaren door. Anders dan RijswijkBuiten zijn de ontwikkelingen in de Stadsas geen grondexploitatie, maar facilitair. Net als bij RijswijkBuiten lopen deze ontwikkelingen langjarig en daarmee voor de verantwoording ook over meerdere begrotingen heen. Daarom is een passende verantwoordingsmethodiek nodig. Dit gaat de gemeente doen door in 2025 een Meerjarenprognose Gebiedsontwikkelingen (MPG) op te stellen.
8.3.3 Realisatie en verkoop losse gebieds- en locatieontwikkelingen
Naast deze gebiedsontwikkelingen in de Stadsas werkt de gemeente in 2025 ook verder aan losse gebieds- en locatieontwikkelingen. Welke gelet op hun omvang, van belang zijn voor het vergroten van het aanbod van woningen, en ook in het voorzien van huisvesting van verschillende doelgroepen. Het gaat hierbij onder meer om flexwoningen aan de Verrijn Stuartlaan en het Hof van Elsenburg en realisatie van sociale woningbouw op de voormalige Triaslocatie aan de Buziaulaan, aan de Godfried Bomansstraat, aan de Admiraal Helfrichsingel en aan de Sammersweg. Daarnaast speelt er een aantal initiatieven die nog in een pril stadium zijn, zoals de realisatie van woonzorgeenheden aan de Burgemeester Elsenlaan. Ook de verkoop van De Voorde en het Oude Raadhuis pakt de gemeente verder op.
Flexwonen Verrijn Stuartlaan en Hof van Elsenburg
De gemeente heeft samen met Magis Real Estate, Rijswijk Wonen en Vidomes subsidie gekregen voor de huisvesting van onder andere statushouders in het pand aan de Verrijn Stuartlaan 2. Er worden hier 460 wooneenheden gerealiseerd in dit te transformeren, leegstaande kantoorpand. Naast dat er 1/3 van dit aantal woningen wordt gereserveerd voor statushouders en Oekraïense ontheemden, wordt ook 1/3 gereserveerd voor starters en 1/3 voor spoedzoekers. Voor starters wordt dan vooral gedacht aan jongeren die in Rijswijk op zoek zijn naar huisvesting.
Naast de realisatie van een asielzoekerscentrum op de locatie Hof van Elsenburg (in het kader van de Spreidingswet), onderzoekt de gemeente de mogelijkheden voor het realiseren van een flexwooncentrum voor spoedzoekers op deze locatie. De gemeente werkt hiervoor een voorstel uit.
Sociale woningbouwprojecten
De gemeente wil het aandeel sociale huurwoningen in de stad op 30% houden. Om dit te borgen wordt ingezet op vijf sporen (vastgelegd in de notitie “5 Sporen: op weg naar 30% sociale woningbouw in Rijswijk”). Het beoogd resultaat is een versnelling van de geplande sociale woningbouw en een toename van het aantal te realiseren sociale woningen.
In samenwerking met de woningcorporaties is per spoor aangegeven op welke locaties wordt ingezet en wat daarvoor nodig is.
De gemeente werkt concreet aan:
Sociale woningbouwplannen op bijvoorbeeld de locaties Godfried Bomansstraat en Sammersweg, waarbij de gemeente inzet op versnelling van deze projecten (spoor 0)
Realisatie van sociale woningbouw op gemeentelijke locaties zoals de Buziaulaan, de voormalige Trias-locatie waar seniorenwoningen worden voorzien. Beoogde datum van verkoop van deze locatie aan woningcorporatie Vidomes is medio 2025 (spoor 2).
Ruimtelijke uitwerking voor de locatie Marimbahal van het door de raad gekozen scenario met sportzaalfunctie en sociale woningbouw. In Q4 2024 ligt dit ontwikkelscenario ter besluitvorming voor in de raad (spoor 2).
De herstructurering en verdichting van bestaand bezit van corporaties in Te Werve Oost (als onderdeel van de gebiedsontwikkelingen binnen de Stadsas; spoor 3);
Een herstructurering en verdichting aan de Plataanstraat e.o. (Bomenbuurt): vernieuwing van de bestaande voorraad, waarvoor in het eerste kwartaal van 2025 de omgevingsvergunning wordt aangevraagd. (spoor 3)
Verkoop van De Voorde en Oude Raadhuis
De verkoop van De Voorde en het Oude Raadhuis zullen eind 2024 of in 2025 worden afgerond. Voor De Voorde dient een grootschalige cascorenovatie plaats te vinden, parallel aan het verkoopproces. De kosten hiervoor worden naar verwachting gedekt vanuit de verkoopopbrengsten (zie ook paragraaf grondbeleid).
Standplaatsen woonwagens
In 2025 start de gemeente met de herstructurering van woonwagenlocatie De Strijp, op grond van het recent geactualiseerde “Projectplan herstructurering en overdracht woonwagenlocatie de Strijp” (2024). Deze herstructurering voert de gemeente uit in samenwerking met Rijswijk Wonen, met als uiteindelijk doel de overdracht van de locatie aan Rijswijk Wonen. De standplaatsen en woonwagens zijn momenteel nog in bezit van de gemeente. Dit bezit en de exploitatie van standplaatsen en woonwagens past niet bij het takenpakket van de gemeente. Rijswijk Wonen is bereid om de locatie over te nemen en de investering in nieuwe woonwagens op zich te nemen (zie ook paragraaf grondbeleid).
8.3.4 Energietransitie
De gemeente wil in 2050 dat de gebouwde omgeving wordt verwarmd met duurzame energie in plaats van aardgas.
De gemeente doet dit door:
Het energieverbruik te verminderen.
In verschillende wijken de overstap van gas naar een duurzame energiebron (elektriciteit en warmte) te maken.
Het bewustzijn te vergroten
In 2025 wil de gemeente de volgende doelen bereiken:
Circa 480 woningen (waaronder 50 VvE’s) starten met (de voorbereidingen voor) het treffen van isolatiemaatregelen.
Het ecologisch onderzoek voor het opstellen van het soorten managementplan wordt uitgevoerd.
20 ondernemers worden met een energiescan geadviseerd over verduurzaming van hun onderneming.
Het Warmteprogramma Rijswijk (herziening van de Transitievisie Warmte) wordt vastgesteld door de gemeenteraad.
De verkenning en planvorming voor de aanleg van het warmtenet in Rijswijk West wordt voorgezet en de gemeente start de voorbereiding van de aanleg van het warmtenet, indien de verkenning heeft geleid tot een samenwerkingsovereenkomst tussen HVC, Vidomes, Rijswijk Wonen en gemeente Rijswijk.
De gemeente start met het uitvoeringsplan en de daaropvolgende aanpassingen van het omgevingsplan (of buitenplanse omgevingsactiviteit) voor de aansluiting op het warmtenet in Rijswijk West.
De verkenning en ontwikkeling van het warmteoverdrachtstation wordt voorgezet. Dit resulteert in een definitieve locatiekeuze en voorwaarden waaronder het station kan worden gebouwd.
De gemeente stimuleert de opwek van hernieuwbare elektriciteit in onbenutte ruimte.
De gemeente stelt aan alle basisscholen in Rijswijk de leerlijn Energietransitie beschikbaar voor educatie over de Energietransitie en geeft per jaar twee basisscholen de mogelijkheid om een door helden van de natuur begeleide energietransitieweek af te nemen.
In samenwerking met het Rijswijks Lyceum en de Energy Cave wordt een leermodule ontwikkeld over de Energietransitie en techniekonderwijs. Met inzet van bestaande en nog te ontwikkelen tentoonstellingen binnen de Energy Cave, wordt heldere, concrete en praktische informatie aangeboden over de energie- en warmtetransitie aan inwoners, ondernemers en VvE’s.
Wat hebben we ervoor gedaan?
8.3.1 Actualiseren beleid en beleidsuitvoering inclusief nieuwe taken
Volkshuisvestingsprogramma
We hebben het ontwerp van het Volkshuisvestingsprogramma gemaakt en dit in het najaar ter inzage gelegd. Het college heeft in december besloten om de definitieve vaststelling van het Volkshuisvestingsprogramma uit te stellen. Dit deed het college omdat nog niet bekend is wanneer de nieuwe Wet versterking regie volkshuisvesting ingaat en omdat de regionale woonzorgvisie nog niet is vastgesteld.
Wet goed verhuurderschap
In het afgelopen jaar controleerden we vooral naar aanleiding van ontvangen meldingen of verhuurders zich aan de Wet goed verhuurderschap hielden. Ook voerden we actieve controles uit bij het verlenen van vergunningen voor het verhuren van woningen of kamers. Deze actievere handhaving leidde onder andere tot afspraken met een verhuurder van een groot aantal studentenwoningen. De huurprijzen zijn toen aangepast naar de maximaal toegestane huurprijs. In december stelde het college de beleidsregel ‘handhaving Wet goed verhuurderschap’ vast.
Leegstandverordening
De raad heeft in december de Leegstandsverordening Rijswijk vastgesteld. Deze verordening verplicht eigenaren aan de gemeente te melden als een woning 6 maanden leegstaat. Woningcorporaties hoeven dit niet te melden. De verordening gaat in per 1 april 2026. Eind 2025 startten we met een onderzoek naar de werkelijke leegstand in Rijswijk. Dit helpt ons om ons goed voor te bereiden op de uitvoering.
Overig
In de tekst van ‘Programma Sociaal Domein, beleidsproduct 6.6: Wmo’ worden de uitvoering van de woonzorgvisie, het voortzetten van de kwartiermaker senioren huisvesting en het doorstroomteam verder besproken.
8.3.2 Realisatie Stadsas (facilitaire gebiedsontwikkelingen)
Afspraken met ontwikkelaars
In 2025 zijn er voor een vier projecten anterieure overeenkomsten of een allonge (aanvulling ) daarop gesloten. We zijn ook gestart met onderhandelingen voor andere projecten. Met deze overeenkomsten maken we afspraken over de bijdrage aan de ontwikkeling van de openbare ruimte en de inzet van de gemeente.
We zetten omgevingsmanagement in bij alle gebiedsontwikkelingen. Dit zorgt voor goede afstemming met bewoners en ondernemers. In 2025 richtten we ons ook op de afstemming tussen de verschillende ontwikkelende partijen in de gebieden.
Planproducten
Om projecten ruimtelijk goed te kunnen inpassen, stelde de gemeenteraad in 2025 meerdere planproducten vast via zogenaamde buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA). Dit is onder andere gedaan voor de langlopende ontwikkelingen van de HBG en Sijthoff locatie. Voor het ING-blok en de waterman is dit uitgesteld omdat de ontwikkeling nog niet zo ver is. Voor de Prinsenpassage stond een BOPA gepland in 2025 maar de ontwikkelaar besloot het plan anders uit te gaan voeren. Daardoor is een BOPA niet meer nodig.
Subsidies
In 2025 is de subsidieregeling Woningbouw op Korte Termijn (WoKT) voor Te Werve Oost en Kessler Park toegekend. Deze subsidie is bedoeld voor maatregelen op het gebied van infrastructuur en mobiliteit. We kunnen deze kosten niet doorberekenen aan de initiatiefnemers.
De toegekende subsidie, inclusief belasting over de toegevoegde waarde (btw), bedraagt :
Te Werve Oost: € 1.094.500
Kessler Park e.o.: € 4.179.000
Met dit geld kunnen alle aangevraagde maatregelen nu ook uitgevoerd worden.
Voor Te Werve Oost zijn dit:
Herinrichting Sir Winston Churchilllaan met geluidsreducerend asfalt
Herinrichting bovenplanse deel Karel Doormanlaan (twee resterende delen buiten het gebied dat door Rijswijk Wonen zal worden gedaan).
Voor Kessler Park en omgeving zijn dit:
Herinrichting openbaar gebied Kessler Park en omgeving
Verbetering van de toegang naar het Stationsplein.
De financiële bijdrage vanuit de gemeente was bij de aanvragen al geregeld. Sommige maatregelen stonden namelijk al in het langetermijn investeringsprogramma.
Voor At The Park is een meerjarige regeling toegekend voor specifieke uitkeringen voor huisvesting van aandachtsgroepen, zoals studenten. Deze regeling heet RHA 2025 en het bedrag is € 5.000.000. Dit bedrag wordt uitgekeerd aan DUWO.
Meerjaren Prognose Gebiedsontwikkeling
De Meerjaren Prognose Gebiedsontwikkeling is in 2025 vastgesteld en zal vanaf nu elk jaar als financiële verantwoording voor de gebiedsontwikkelingen met de jaarrekening worden bijgesteld.
Investeringen in de openbare ruimte
In 2025 zijn de herinrichting van de openbare ruimte van Bogaard Stadscentrum en Kesslerpark grotendeels voorbereid.
8.3.3 Realisatie en verkoop losse gebieds- en locatieontwikkelingen
Verrijn Stuartlaan
In 2025 is de ontwikkeling van het Centrum Flexwonen aan de Verrijn Stuartlaan, nu bekend als NOVUM, goed op gang gekomen. Vooral het sociaal beheer en de inrichting van de openbare ruimte zijn in 2025 verder uitgewerkt. In december 2025 zijn de eerste huurovereenkomsten symbolisch ondertekend.
Hof van Elsenburg
In mei 2025 opende het tijdelijke AZC op het Hof van Elsenburg.
Godfried Bomansstraat
De bouw van 34 sociale huurwoningen op de locatie Godfried Bomansstraat liep verdere vertraging op. Dit kwam door een beroepsprocedure bij de Raad van State. Met de bouw van de woningen kon hierdoor in 2025 nog niet worden gestart.
Admiraal Helfrichsingel
De ontwikkeling van ongeveer 40 middeldure huurwoningen op de locatie Admiraal Helfrichsingel liep vertraging op doordat door de corporatie geen geschikte aannemer gevonden kon worden voor de bouw. Het plan wordt nu aangepast.
Buziaulaan
Vidomes werkte in 2025 de eerste plannen uit voor senioren- en hofjeswoningen aan de Buziaulaan.
Marimbahal
In maart 2025 stemde de gemeenteraad in met het voorstel om de locatie Marimbahal te herontwikkelen. Er komen een grotere sportzaal en woningen. Deze plannen worden verder uitgewerkt in een gebiedspaspoort.
Plataanstraat
In september 2025 werd een anterieure overeenkomst gesloten voor de herontwikkeling van de Plataanstraat. Hier worden door Rijswijk Wonen 42 eengezinswoningen, 6 portiekwoningen en 7 bedrijfsruimtes gesloopt. Er komen 56 nieuwe appartementen en eengezinswoningen voor terug. De gemeenteraad stemde in december 2025 in met verlenen van een vergunning voor een deel van de nieuwbouw.
Burgemeester Elsenlaan In januari 2025 werd een intentieovereenkomst gesloten om een deel van het kantoorgebouw aan de Burgemeester Elsenlaan 170 te veranderen in een woonzorgvoorziening. In 2025 werkten zij deze plannen verder uit in een conceptgebiedspaspoort.
8.3.4 Energietransitie
Woningisolatieprogramma
In 2025 kregen 10 woningeigenaren en 37 Verenigingen van eigenaren (VvE’s) advies over de isolatiemaatregelen die mogelijk zijn voor hun woningen of gebouwen. Voor 435 woningen (235 losse woningen en 36 VvEs) is door de gemeentesubsidie toegezegd voor isolatiemaatregelen. Bij deze woningen zijn isolatiemaatregelen uitgevoerd of deze worden in de komen periode uitgevoerd. Zes VvE's (in totaal 206 woningen) ontvingen een subsidie voor procesbegeleiding.
Soorten managementplan
Het ecologisch onderzoek is afgerond.
Energiescans ondernemers
In 2024 waren er nog twee energiescans beschikbaar voor ondernemers, maar er kwamen geen aanvragen binnen. Er zijn geen aanvragen voor energiescans ontvangen. De 20 energiescans die voor 2025 begroot stonden zijn daarom niet ingekocht.
Warmteprogramma Rijswijk
Op 25 november 2025 is het Warmteprogramma Rijswijk vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders.
Warmtenet Rijswijk west
De verkenning van het warmtenet in Rijswijk West is klaar. Samen met HVC en de corporaties maakte de gemeente een samenwerkingsovereenkomst Rijswijk West en een Kwadrantuitwerking voor Stervoorde-Hoekpolder. De gemeente startte een communicatiecampagne om inwoners te informeren over de veranderingen die eraan komen.
De gemeente is gestart met de ontwikkeling van het uitvoeringsplan voor aansluiting van Stervoorde en de Hoekpolder op het warmtenet.
Verkenning en ontwikkeling van het warmteoverdrachtstation
De verkenning naar het warmteoverdrachtstation in het Kruisvaarderspark is gestopt. In samenwerking met HVC is een verkenning naar een warmteoverdrachtstation in de Hoekpolder gestart.
Stimuleren opwek hernieuwbare elektriciteit
De gemeente hielp een initiatiefnemer met het starten van een plan om zonnepanelen te plaatsen boven parkeerplaatsen bij een sportvereniging. De gemeente gaf advies over de voorwaarden en het stappenplan voor verder onderzoek. Uit dat onderzoek bleek dat het plan financieel niet haalbaar is.
Leerlijn Energietransitie
Twee basisscholen hebben de leerlijn Energietransitie ingekocht. Een van deze scholen besteedt nu regelmatig aandacht aan energietransitie in het gewone onderwijsprogramma. Daarnaast zijn er gesprekken met een basisschool voor een leerprogramma van 6 weken voor groep 4 t/m 8.
In de Energy Cave is een tentoonstelling over het warmtenet geopend.