8.1.1 Implementatie Omgevingswet

Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Gemeenten moeten voor de volledige invoering de komende jaren verschillende stappen zetten.

De gemeente voldoet aan de nieuwe wettelijke verplichtingen en werkt in 2025 aan de aanpassingen van werkwijzen voor de verdere invoering van de wet. Zo draagt de gemeente bij aan een veilige en gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit.

De Omgevingswet heeft vier verbeterdoelen:

• Het omgevingsrecht inzichtelijker, voorspelbaarder en gebruiksvriendelijker maken.

• Een samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving bevorderen in beleid, besluitvorming en regelgeving.

• Meer bestuurlijke afwegingsruimte bieden door een actieve en flexibele aanpak mogelijk te maken.

• De besluitvorming over projecten in de fysieke leefomgeving versnellen en verbeteren

8.1.2 Groenbeleid en biodiversiteit

Groen is een belangrijk deel van de identiteit van Rijswijk. De gemeente combineert de groei van de stad met het versterken van de groenstructuur. Nieuwe ontwikkelingen verbeteren de groenstructuur met als doel de biodiversiteit te vergroten. Als er toch groen verdwijnt, compenseert de gemeente dit.

Het nieuwe groenbeleid is een bouwsteen van de omgevingsvisie. Hierin legt Rijswijk de nadruk op een sterke bomen-, natuur- en recreatiestructuur, zowel regionaal als lokaal. De gemeente pakt knelpunten in deze structuren aan en kijkt daarbij ook naar de bredere samenhang met het kustlandschap van Zuid-Holland. Belangrijke onderdelen zijn de buitenplaatsen op de strandwal, de parkenreeks met het slagenlandschap, en de verbinding met de Vliet en Zweth in het Nationaal Park Hollandse Duinen. Daarnaast wil Rijswijk meer kleur en variatie in het groen.

Bij groen, biodiversiteit en klimaatadaptatie zijn beleid, ontwerp en beheer van de openbare ruimte sterk met elkaar verbonden. Daarom worden mogelijkheden en onmogelijkheden goed met elkaar afgestemd. Onderhoud, beheer en inrichting openbare ruimte zijn nader uitgewerkt in programma 5, Sport, cultuur en recreatie.

De gemeente Rijswijk wil bijdragen aan het herstel van de biodiversiteit in Nederland. We vinden het belangrijk dat fysieke maatregelen groen-, woon- als werkgebieden bijdragen aan een natuurinclusieve stad. Natuurbeleving is belangrijk voor onze (nieuwe) bewoners, zowel in groengebieden als dicht bij huis. Onze grote groengebieden mogen ook ingezet worden voor recreatie, zodat zeer kwetsbare gebieden in de regio worden ontlast.

8.1.4 Regionale samenwerking

De nadruk van de regionale samenwerking op het gebied van ruimte zal de komende jaren liggen op samenwerking binnen het programma NOVEX.

De wereld van het fysieke domein is in transitie. Een groot aantal opgaven dient zich gelijktijdig aan, zoals: het woningtekort, de stikstofcrisis, de energietransitie, een tekort aan werklocaties, de klimaatverandering, de transitie naar een circulaire economie, de mobiliteitstransitie, versterking biodiversiteit, verbetering luchtkwaliteit, verbetering leefomgeving, verbeteren van het voorzieningenniveau etc. 

De opéénstapeling van opgaves in combinatie met beperkte ruimte, financiële middelen en capaciteit maakt dat scherpe keuzes nodig zijn in de aanpak van die opgaven.

Deze opgaven worden door alle overheden samen opgepakt vanuit het nationale programma NOVEX. Vanuit het programma wordt gewerkt aan samenhang in het ruimtelijke beleid en het versnellen van de uitvoering door te sturen op heldere voorwaarden en concrete uitvoeringsafspraken.

Het programma NOVEX heeft twee sporen: regie per provincie en de gebiedsgerichte regie in NOVEX-gebieden. Rijswijk maakt onderdeel uit van NOVEX-gebied Zuidelijke Randstad.

8.1.5 Programma Stadsontwikkeling

Het Programma Stadsontwikkeling heeft als doel om de kwalitatieve en kwantitatieve groei van de stad in balans te houden. Dit programma is projectoverstijgend en legt de focus op het inzichtelijk maken en adresseren van integrale, projectoverstijgende maatregelen die bijdragen aan een meer leefbare, bereikbare en toekomstbestendige stad. Hierbij valt te denken aan maatregelen op het gebied van bereikbaarheid, groen, wateroverlast, maar ook sociale cohesie en voldoende voorzieningen.

Het programma ligt sinds half 2023 echter stil, vanwege een gebrek aan capaciteit. Het programma zal nu opnieuw worden opgestart en inhoudelijk worden verbreed, door bijvoorbeeld de coördinatie van de uitvoeringsagenda van omgevingsvisie bij het programma onder te brengen.

8.1.1 Implementatie Omgevingswet

Omgevingsvisie
In maart 2025 is de ‘Omgevingsvisie Rijswijk; gezonde buitenplaats in de metropool’ vastgesteld. In deze visie staat hoe de gemeente wil omgaan met de ruimte in Rijswijk in de komende jaren. 

Omgevingsplan
In december 2025 is de Basisregeling Omgevingsplan vastgesteld. In deze regeling staan vooral regels voor de leefomgeving die voor heel Rijswijk hetzelfde zijn. Dit is de basis om verder te werken aan regels die speciaal gelden voor bepaalde gebieden. Bij de Basisregeling Omgevingsplan maakten we ook een set vragenbomen (toepasbare regels) voor activiteiten die vaak voorkomen.

Vergunningen
In 2025 heeft de gemeente diverse ruimtelijke plannen ontvangen.  Het Rijswijks Initiatieven Overleg (RIO) beoordeelde of deze plannen passen bij het beleid en wat zij bijdragen aan de samenleving. Plannen die kansrijk waren, zijn daarna besproken aan de Omgevingstafels. Daar is bekeken of de plannen uitvoerbaar zijn.  Op basis van dit proces zijn verschillende vergunningen verleend.

8.1.2 Groenbeleid en biodiversiteit

Groenbeleid
Het Groenbeleid Rijswijk is vernieuwd. De gemeenteraad heeft het nieuwe Groenbeleidsplan in januari 2025 vastgesteld.

In december 2025 stelde het college de Natuurwaardenkaart vast. Deze Natuurwaardekaart is een uitwerking van het Groenbeleid Rijswijk en helpt om natuurvriendelijk te bouwen en in te richten. De Natuurwaardenkaart is een hulpmiddel voor plannenmakers om natuur standaard mee te nemen in nieuwe ontwikkelingen. Zo versterken we de natuur in de hele stad.

Het hieraan gekoppelde plantoetsingskader wordt nu alleen gebruikt om ontwikkelaars aan te moedigen om natuurvriendelijke maatregelen te nemen. Dit is een tijdelijke oplossing, totdat een beleidsregel wordt opgenomen in het omgevingsplan.

Regionale samenwerking
De samenwerking met Nationaal Park Hollandse Duinen is voortgezet. Zij helpen om onze doelen en plannen goed af te stemmen op die van de regio.

De provincie Zuid-Holland maakte een Uitvoeringsagenda Vlietzone. In deze uitvoeringsagenda staan plannen die bijdragen aan de doelen van de Toekomstvisie Vlietzone, waaronder ook projecten in Rijswijk. De provincie Zuid-Holland betaalt mee als die projecten doelen uit de Toekomstvisie Vlietzone waarmaken. Dit onderzoeken wij samen met de provincie.

8.1.3 Regionale samenwerking

Provinciaal omgevingsbeleid
De Provincie Zuid-Holland legde afgelopen jaar de ontwerp Herziening Omgevingsbeleid 2025 ter inzage. Hier hebben wij een zienswijze voor ingediend die vooral gericht is op het beschermen van de economische kracht van onze bedrijventerreinen.

De Provincie Zuid-Holland werkt samen met de negen gemeenten uit de Haagse regio aan een gebiedsgerichte uitwerking van de Ruimtelijke Koers. 
In 2025 werkten wij mee aan een procesvoorstel hiervoor. 

NOVEX Zuidelijke Randstad
Een belangrijke deel van de regionale samenwerking op het gebied van ruimte vond plaats binnen het programma NOVEX Zuidelijke Randstad. Dit is een samenwerkingsverband tussen gemeenten, de provincie en het Rijk.

In 2025 rondden we het Ontwikkelingsperspectief voor dit gebied af. Ook startten we opdrachten voor twee onderdelen: economie en groen en water. De gemeente Rijswijk werkte hier actief aan mee.

Tafel Ruimte Haagse regio
Samen met de negen gemeenten uit de Haagse regio hebben we gewerkt aan opgaven die voorbij de gemeentegrenzen gaan. Wij hebben een bijdrage geleverd aan de opdracht Ruimtelijk-Economische SWOT-analyse voor de Haagse Regio. Ook namen wij deel aan de expertsessies groenblauwe ontwikkelstrategie. Dat heeft geresulteerd in een rapport over het groenblauwe netwerk in de Haagse regio.

8.1.4 Programma Stadsontwikkeling

In 2025 werkten we aan een nieuwe opdracht en aanpak van het programma Stadsontwikkeling. Centraal in deze nieuwe aanpak staan drie doelen:
1.            Beter zicht op de huidige en gewenste kwaliteit van de stad
2.            Meer integrale besluitvorming bij het ontwikkelen van de fysieke leefomgeving
3.            Betere afstemming tussen lokale en bovenlokale beleidsdoelen