Het programma van werkzaamheden en uitgifte van bouwgrond voor voornamelijk verkoop van woningbouw, zoals dat is opgenomen in de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Woongebied Dertiende herziening, 2025 en in de Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje – Pasgeld, Eerste herziening, 2025. De jaarschijven dienden als onderlegger van de Programmabegroting 2025–2028.

Begin 2026 worden de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Woongebied Veertiende herziening, 2026 en de Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje – Pasgeld Tweede herziening, 2026 opgesteld. De hieruit volgende wijzigingen voor de Programmabegroting 2026-2029 zullen in de 1e halfjaarrapportage 2026 worden meegenomen. Ook dienen deze als onderlegger voor de primitieve Programmabegroting 2027-2030.

De planning en de uitvoering van de werkzaamheden van bouw- en woonrijp maken zijn aangepast aan de uitgangspunten zoals opgenomen in de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Woongebied Dertiende herziening, 2025 en in de Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje – Pasgeld, Eerste herziening 2025. Vooral door de opgelopen vertraging als gevolg van de behandeling van de ingestelde beroepen tegen de vaststelling van het bestemmingsplan Pasgeld-West zijn met name minder uitvoeringskosten gerealiseerd dan voor 2025 in de Programmabegroting is geraamd.

In de grondexploitaties van RijswijkBuiten (vastgestelde herziening 2025) bedroeg het geraamde calculatietarief voor de rentekosten in 2025 1,11%.

In de vastgestelde herziening 2025 van de grondexploitaties in RijswijkBuiten is voor 2025 t/m 2030 naast de lopende projectfinancieringsdelen voor de geraamde aanvullend benodigde financiering het renteomslagpercentage aangehouden van 1,0% per jaar. In 2025 is voor de grondexploitaties in RijswijkBuiten een éénjarige projectfinanciering aangetrokken tegen 1,92% per jaar. Dit heeft voor RijswijkBuiten geleid tot een stijging van het gemiddeld rentetarief in 2025 tot 1,17%.

De omgang met risico’s bij grondexploitaties is beschreven in de Nota Grondbeleid. Risico’s bij dit project kunnen zich voordoen op allerlei gebieden (o.a. politiek, bestuurlijk, maatschappelijk, economisch, wet- en regelgeving, samenwerking). Voor de kansen en bedreigingen van de gemeentelijke grondexploitatie is een risicoparagraaf opgesteld. Deze maakt deel uit van de grondexploitatie.

De gekwantificeerde risico’s binnen de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Woongebied Dertiende herziening, 2025 en de Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje – Passgeld, Eerste herziening 2025 tezamen bedragen € 4,273 miljoen. Gelet op het negatieve exploitatieresultaat is hiervoor binnen de grondexploitaties geen dekking aanwezig. De Algemene reserve wordt ingezet als buffer.

De uitgifte van bouwgronden in RijswijkBuiten is in de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Woongebied Dertiende herziening, 2025 voorzien in de periode tot en met 2030. Volgens de Grondexploitatie zijn er tot en met 2025 voor 2.415 woningen grond uitgegeven. De planning is gebaseerd op het sturen op woningaantallen (programma) en het realiseren van de geraamde grondopbrengsten. Naast de drie geplande scholen wordt de tijdelijke school in Sion voor een langere periode aangehouden. In Parkrijk is ook langs de Laan van ’t Haantje een tijdelijke school gerealiseerd. In Pasgeld-West zal vooruitlopend op de definitieve locatie ook een tijdelijke school worden gerealiseerd. De op deze locaties geplande woningbouw zal na afsluiting van de exploitatieperiode, wanneer de behoefte aan lokalen is afgenomen, gerealiseerd worden.

In deelgden.

Rijswijk heeft als doel om van RijswijkBuiten een van de meest duurzame uitbreidingswijken van Nederland te maken. Onderdeel van deze ambitie is het beïnvloeden van de vervoerswijze. Hierbij wordt ingezet op een verschuiving van autogebruik naar duurzamere vormen van vervoer, zoals fietsen en openbaar vervoer.

Eind 2022 is de MIRT-Verkenning Oude Lijn gestart (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport). Onderdeel van de MIRT-verkenning is de deelstudie CitySprinter en Nieuwe Stations. ProRail onderzoekt hierin o.a. hoe stap voor stap 4 nieuwe stations kunnen worden geopend in de (nieuwe) woonwijken en de frequentie van de treinen kan worden verhoogd. Station Rijswijk Buiten is 1 van de 4 stations. Een nieuw station draagt in grote mate bij aan de toekomstige bereikbaarheid van RijswijkBuiten en omgeving.

Voor het deelgebied Parkrijk is in lijn met bovengenoemde ambities een parkeerconcept opgesteld, waarbij lager autobezit wordt gestimuleerd door het aanleggen van “mobi-punten” op verschillende locaties in de wijk. Op deze locaties worden op termijn niet alleen deelauto’s aangeboden, maar ook deelbakfietsen en elektrische deelscooters. Op deze manier worden nieuwe bewoners gestimuleerd om een (tweede) auto niet aan te schaffen of mee te verhuizen, omdat alternatieve vervoermiddelen in de wijk aanwezig te zijn die het bezit van een extra auto overbodig maken.

Momenteel zijn er vijf hubs opgeleverd. Waardoor er 5 elektrische auto’s, 5 bakfietsen en 8 elektrische fietsen beschikbaar zijn.

De twee laatste hubs worden in 2026 uitgevoerd. In totaal zullen er 9 auto’s, 9 bakfietsen en 8 e-bikes beschikbaar zijn. Wanneer de vraag voldoende is, zijn de hubs direct op te schalen tot 18 auto’s en 18 bakfietsen.

In de paragraaf Financiering is de invloed van RijswijkBuiten op de hoge netto schuldquote van de gemeente opgenomen. Doelstelling is om deze schuldquote omlaag te brengen.

In afwijking hiervan is het totaal van de boekwaardes in 2025 met € 2,971 miljoen toegenomen. Oorzaak hiervan is met name de beroepsprocedures tegen bestemmingsplan Pasgeld-West, die vertraging hebben veroorzaakt in de planontwikkeling, waardoor in 2025 geraamde kosten van werkzaamheden later zullen worden gerealiseerd.

Op advies van de accountant is bij het in september 2019 vaststellen van de gemeentelijke jaarrekening 2018 een verliesvoorziening gevormd. Dit is in de Grondexploitatie Sion-’t Haantje

Achtste herziening, 2020 ook verwerkt. Dit geldt ook voor de uitkomsten van de risicoanalyse en de nog uit te werken optimaliseringsmogelijkheden (o.a. meer woningen en bedrijvigheid).

Ten tijde vna het opstellen van de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Woongebied Dertiende herziening, 2025 en de Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje – Pasgeld Eerste herziening, 2025 was de verwachting nog dat het totaal van de boekwaardes in 2025 met € 8,208 miljoen zou toenemen.

In afwijking hiervan is het totaal van de boekwaardes in 2025 met € 2,971 miljoen toegenomen. Oorzaak hiervan is met name de beroepsprocedures tegen bestemmingsplan Pasgeld-West, die vertraging hebben veroorzaakt in de planontwikkeling, waardoor voor uitvoering in 2025 geraamde kosten van werkzaamheden later zullen worden gerealiseerd.

Een op eindwaarde sluitende grondexploitatie

Op advies van de accountant is bij het in september 2019 vaststellen van de gemeentelijke jaarrekening 2018 een verliesvoorziening gevormd. Dit is in de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Achtste herziening, 2020 verwerkt. Bij het vaststellen van de jaarrekening 2018 is daarom voor de te verwachten nadelige resultaten op de grondexploitaties in RijswijkBuiten een verliesvoorziening gevormd, waarmee voorzien wordt in de (financiële) dekking van het te verwachten verlies op de grondexploitaties in RijswijkBuiten.

In de herziening 2024 (jaarrekening 2024 en primitieve begroting 2025) werd uitgegaan van een totaal aan verliesvoorzieningen voor de grondexploitaties in RijswijkBuiten van € 19,247 miljoen.

Met het vaststellen van de herziening 2025 (primitieve begroting 2026) van de grondexploitaties werd dit bijgesteld (verlaagd) tot € 16,93 miljoen. In 2025 is gestart met het opstellen van de herziening 2026 van de grondexploitaties met daarin ook de werkelijke verliesvoorziening per 31 december 2025 (jaarrekening 2025) van € 17,505 miljoen.