De gemeente gebruikte in 2025 vijf middelen om haar doelen te bereiken

A. Actualisatie van het grondbeleid
B. Gemeentelijke gronduitgifte
C. Faciliterend grondbeleid
D. Verkoop gemeentelijke panden
E. Strategische gronden

Ad A: Actualisatie van het grondbeleid
In 2025 werkte de gemeente met de grondprijzenbrief die in 2024 was vernieuwd. We gebruikten het grondprijsbeleid  om bestaande overeenkomsten aan te passen en nieuwe gemeentelijke projecten te sturen.

Ad B: Gemeentelijke gronduitgifte
De gemeente verkoopt bouwklare grond volgens de grondprijzenbrief. Dit document legt uit hoe de prijzen worden bepaald en zorgt dat de verkoopprijzen marktconform zijn. Soms laat de gemeente een taxatie uitvoeren, bijvoorbeeld in 2025 bij de verkoop van enkele kleine percelen.

Voor projectmatige gronduitgiftes zijn er indicatieve grondquotes per type woning en prijsklasse opgenomen of wordt residueel gerekend (een alternatieve waardebepalingsmethode). Voor gronden bestemd voor vrije kavels, bedrijven, kantoren en (commerciële) voorzieningen zijn er indicatieve prijzen per vierkante meter opgenomen of is een taxatie vereist.

Onderstaand een toelichting op twee van de drie lopende grondexploitaties in 2025 en de nog te starten grondexploitatie De Strijp. Voor de grondexploitatie Rijswijk Buiten is een aparte paragraaf in de jaarrekening opgenomen.

Eikelenburg
De gemeente heeft een Samenwerkingsovereenkomst (SOK) gesloten met de ontwikkelende partij voor de ontwikkeling van de locatie Eikelenburg. In december 2016 stemde het college van B&W in met een aangepaste voortzetting van de oorspronkelijke overeenkomst van 15 december 2009.

De bouw van de woningen is in 2024 voltooid. Eind 2025 is het openbaar gebied bijna volledig aangelegd en in gebruik genomen. Na de onderhoudsperiode van de aannemer en overdracht aan de onderhoudsafdeling ORD van de gemeente is het plan volledig uitgevoerd.

Standplaats Molenhof
Deze grondexploitatie voorziet in financiële zin de ontwikkeling van één extra woonwagenstandplaats op woonwagencentrum Molenhof. De gemeente zorgt voor de aanpassing van het ruimtelijk kader, maakt de gronden bouw- en woonrijp en doet de gronduitgifte. Het bouw- en woonrijp maken is in het voorjaar 2025 afgerond en de kavel is na de afgifte omgevingsvergunning geleverd aan de koper.

Woonwagencentrum De Strijp
De gemeente is in 2025 gestart met de voorbereidingen voor de herstructurering van het woonwagencentrum De Strijp.

Ad C: Faciliterend grondbeleid
Rijswijk richtte zich in 2025 ook op een groot binnenstedelijk bouwprogramma grotendeels binnen de zogenaamde Stadsas. De gemeente maakt hierbij gebruik van 'faciliterend grondbeleid'. Dit houdt in dat de gemeente de voorwaarden voor ontwikkeling vaststelt, maar dat de uitvoering wordt overgelaten aan derden, zoals ontwikkelaars of woningcorporaties. De kosten voor gemeentelijke inzet en externe advisering bij het faciliteren van deze ontwikkelingen worden door een anterieure overeenkomst of door financiële regels in het omgevingsplan verhaald. Bij de verkoop van gemeentelijke grond zijn deze kosten verrekend in de grondprijs.

De gemeente Rijswijk is betrokken bij meerdere herontwikkelingsprojecten die bijdragen aan de groei van de stad en het terugdringen van het woningtekort. Grote lopende actuele ontwikkelingen zijn de projecten in het Havenkwartier, Bogaard stadscentrum, Kesslerpark en Te Werve Oost. Deze grotere actuele ontwikkelingen worden apart toegelicht in paragraaf 8.3 van het programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing. De financiële gevolgen van de hierboven genoemde grotere actuele ontwikkelingen worden in het document MeerjarenPrognoseGebiedsontwikkeling (MPG) bij de jaarrekening aan de raad aangeboden.

Ad D: Verkoop gemeentelijke panden
Het gebruik van gemeentelijke panden kan in de loop van de tijd veranderen. Wanneer een pand niet langer nodig is voor de bedrijfsvoering en ook niet strategisch van belang is, stoot de gemeente het af. Verkoop is dan de volgende stap.

In 2025 zijn er twee gemeentelijke panden verkocht en zijn voorbereidingen gestart voor de verkoop van nog enkele gemeentelijke panden. Deze geplande verkopen zijn onderdeel van het bredere gemeentelijke beleid om vastgoed efficiënt te beheren en financiële middelen vrij te maken voor andere prioriteiten.

Het oude Raadhuis (Hofrust)
De gemeente heeft het oude Raadhuis, na de nodige voorbereidingen, in 2025 verkocht en aan de koper geleverd. De verwachte opbrengst is hoger uitgevallen dan verwacht. Een belangrijk uitgangspunt bij de verkoop was dat het park Hofrust toegankelijk blijft voor het publiek en niet wordt verkocht. Deze voorwaarde is meegenomen in de verkoop. De gemeente heeft een onderzoek uitgevoerd waaruit blijkt welke bestemmingen in het pand mogelijk zijn. Indien de bestemming gewijzigd moet worden, zal de raad hierover een besluit moeten nemen. De te voeren ruimtelijke procedures zijn voor rekening en risico van de koper.

Landgoederenzone - locatie De Voorde
Het omgevingsplan maakt een ontwikkeling in de directe omgeving en op de locatie De Voorde mogelijk. Gezien het historische karakter en monumentale status van landhuis De Voorde, is een zorgvuldige (her)ontwikkeling essentieel. Na het afhaken van eerdere initiatiefnemers is het verkoop- en ontwikkelproces opnieuw opgestart. Parallel daaraan zal een cascorenovatie plaatsvinden (zie ook paragraaf 8.3 van het programma Volkshuisvesting en Leefomgeving). De focus ligt op het versterken van de cultuurhistorische uitstraling en natuurwaarde van de Landgoederenzone. In 2025 hebben verdere voorbereidingen plaatsgevonden voor de verkoop van De Voorde en de cascorenovatie.

Woningen en overig vastgoed
De gemeente had begin 2025 10 woningen in eigendom die, wanneer de huur eindigt, verkocht worden, tenzij de woning van strategisch belang is. In de meeste gevallen zal dit strategisch belang echter ontbreken, waardoor de woningen in aanmerking komen voor verkoop. In 2025 zijn geen separate woningen door verkoop overgedragen aan een derde. De woning in Hofrust is meegegaan bij de verkoop van dit pand. De woning in De Voorde is een onderdeel van deze geplande verkoop. Eind 2025 zijn nog 8 separate gemeentelijke woningen aanwezig die potentieel in aanmerking komen voor verkoop. Een gemeentelijk bedrijfspand zonder strategisch belang is eveneens in 2025 verkocht, re weten Herenstraat 87a.

Ad E: Strategische gronden
Om het gemeentelijk grondbeleid op een verantwoorde manier in te zetten, heeft de gemeente een aantal strategisch belangrijke locaties kunnen verwerven die van belang zijn voor de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van Rijswijk. Zolang deze gronden nog niet gereed zijn voor ontwikkeling en niet als bouwgrond binnen een exploitatieproject kunnen worden geclassificeerd, worden ze op de gemeentelijke balans opgenomen onder de materiële vaste activa (MVA) als ‘strategische gronden’.

Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste strategische locaties die momenteel in het bezit zijn van de gemeente.

Hof van Elsenburg (Lange Kleiweg 80)
Deze locatie zou na afloop van de verhuur aan het COA in 2022 grotendeels beschikbaar worden gesteld aan Rijkswaterstaat voor de verbreding van de A4. De uitvoering daarvan is aanzienlijk vertraagd door de stikstofproblematiek. Inmiddels worden met Rijkswaterstaat gesprekken gevoerd over het gebruik van een andere locatie.

Op 24 september 2024 besloot de raad om het terrein voor twee jaar opnieuw te verhuren aan het COA voor de opvang van asielzoekers. Vanaf 1 maart 2025 is het terrein in gebruik door het COA tot uiterlijk eind augustus 2027. Hierna komt ‘Hof van Elsenburg’ mogelijk vrij voor ontwikkeling, indien het AZC niet wordt verlengd.

Landgoederenzone - locatie De Opperd
De oorspronkelijke bouwmogelijkheid voor De Opperd is met de inwerkingtreding van de Omgevingswet vervallen. De gemeente wil het gebied behouden als onbebouwd onderdeel van de landgoederenzone. Bij de gebiedsgerichte uitwerking van het omgevingsplan wordt dit beleid in regels vastgelegd.

Oude Brandweerkazerne
Deze locatie kan de gemeente op een later, passend moment ontwikkelen. Eventueel in samenhang met de herontwikkeling van de aangrenzende gronden. Op dit moment wordt de locatie meegenomen in een bredere studie naar strategische gemeentelijke locaties en maatschappelijke of woon(zorg)opgaven. In 2025 is aan een verdere stedenbouwkundige uitwerking gewerkt.

Trias locatie Buziaulaan
Door een verhuizing is de Trias-locatie aan de Buziaulaan vrijgekomen. Dit biedt mogelijkheden voor herontwikkeling. De gemeente onderzoekt of deze locatie kan worden getransformeerd tot een woonlocatie voor senioren ('hofjeswonen’), in samenwerking met een van de lokale corporaties. In 2025 is een verdere uitwerking door een woningbouwcorporatie opgepakt wat geresulteerd heeft in een voorlopig ontwerp voor een woningbouwplan met 40 woningen. De corporatie is inmiddels in de fase van besluitvorming.

Marimbahal, Van Zweedenzaal
Met de bouw van sportcomplex De Altis zijn de sportvoorzieningen Marimbahal en Van Zweedenzaal niet langer direct nodig. Momenteel kijkt de gemeente naar mogelijke alternatieve invullingen voor deze locaties. Voor de Marimbahal en de omgeving blijft het behoud van de sport(zaal)functie het uitgangspunt. De gemeenteraad heeft in 2025 besloten tot de bouw van een nieuwe sporthal op deze locatie met bijbehorende functies (kantine, tribunes) in combinatie met een woningbouwontwikkeling met minimaal 20 sociale huurwoningen en 20 woningen middelduur. De sloop van de oude sporthal is aanbesteed en het vergunningentraject hiervoor is afgerond.

De Van Zweedenzaal is inmiddels gesloopt en de gemeente neemt deze locatie mee in de herontwikkeling van de locatie Oude Brandweerkazerne.