Digitalisering
Wat wilden we bereiken?
Het Informatiebeleidsplan 2024-2027 is op 23 april 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Het plan heeft als doel om de organisatie te ondersteunen met een duurzaam en robuust IT- en informatielandschap, in te spelen op nieuwe ontwikkelingen en toenemende maatschappelijke vragen, en de samenwerking zowel intern als extern te verbeteren. Door deze doelen te realiseren, streeft de gemeente Rijswijk ernaar om haar ambities waar te maken en een veerkrachtige toekomst te bouwen.
Het Informatiebeleidsplan is gebaseerd op drie pijlers:
Stabilisatie: We zorgen voor een stevige basis voor onze IT- en informatiesystemen. Dit betekent dat we ervoor zorgen dat onze systemen betrouwbaar, veilig en up-to-date zijn en de continuïteit binnen onze organisatie gewaarborgd is door het naleven van wet- en regelgeving.
Innovatie: We zorgen voor een flexibele en wendbare informatievoorziening, door het inzetten van nieuwe technologieën, het ontwikkelingen van oplossingen die niet alleen de efficiëntie vergroten maar ook de dienstverlening aan onze burgers verbeteren.
Relatie: We bouwen, onderhouden en versterken relaties, zowel intern als extern. Dit betekent dat we goede verbindingen opbouwen, onderhouden en versterken met verschillende belanghebbenden.
Wat hebben we ervoor gedaan?
Per pijler zijn er verschillende acties die bijdragen aan het uitvoeren van de pijlers. Deze acties staan hieronder omschreven.
Stabilisatie
Invoering Digital Service Act (DSA)
De Digital Services Act (DSA) zorgt voor een veilige en verantwoordelijke digitale omgeving in Europa. De wet beschermt de rechten van mensen die digitale diensten gebruiken, zoals websites en platforms. De DSA helpt bij het beschermen van grondrechten, het bestrijden van verkeerde informatie en illegale inhoud, en het verbeteren van de duidelijkheid. Bijvoorbeeld door het verbieden van bepaalde gerichte advertenties en het verplicht maken van eenvoudige meldingsprocedures voor illegale inhoud.
De DSA geldt niet direct voor gemeenten, maar is wel belangrijk bij het inkopen van digitale diensten en het samenwerken met platforms zoals Facebook en Instagram. In 2025 heeft een gemeente bezwaar gemaakt tegen het gebruik van inhoud van gemeentelijke accounts op Facebook en Instagram. Deze inhoud wordt door het bedrijf Meta gebruikt om kunstmatige intelligentie (AI) te ontwikkelen en te trainen. Het bezwaar gaat over alle openbare gegevens en reacties van deze accounts, zoals berichten, reacties, beoordelingen en andere openbare interacties.
Invoering eIDAS 2.0
EIDAS 2.0 is een nieuwe verordening voor een Europese digitale identiteit, waardoor het makkelijker en veiliger wordt om binnen Europa online zaken te regelen. Dankzij deze verordening kunnen mensen met een digitaal inlogmiddel (zoals DigiD) inloggen bij organisaties in de Europese Economische Ruimte (EER). EIDAS 2.0 zorgt ervoor dat mensen in Europa een veilige digitale portemonnee krijgen om hun identiteitsgegevens, zoals hun naam en adres, makkelijk en veilig te bewaren en delen. Daarmee is het mogelijk om veilig in te loggen, zichzelf te identificeren en een digitale handtekening te zetten.
In 2025 is de gemeente Rijswijk nog niet gestart met de implementatie van de herziene eIDAS 2.0-verordening, aangezien er nog geen zicht is op een beschikbare digitale portemonnee. Deze portemonnee, die door het ministerie van Bzk beschikbaar wordt gesteld, maakt het mogelijk voor burgers en bedrijven om zich veilig te identificeren en gegevens te delen binnen de EU. De gemeente volgt de ontwikkelingen op de voet en zal in 2026 beginnen met de voorbereiding van de implementatie, zodra de wallet beschikbaar is.
Aansluiting E-depot
In 2025 is de gemeente Rijswijk begonnen met de voorbereiding om aan te sluiten op het E-depot. Dit is een centraal digitaal systeem bij het Stadsarchief. Hier worden alle digitale archieven opgeslagen die later aan het archief worden overgedragen. Net als papieren documenten kunnen digitale bestanden ook beschadigen of verloren gaan. Dit gebeurt vaak sneller bij digitale bestanden dan bij papieren documenten. Bestanden worden snel oud en kunnen binnen een paar jaar niet meer gelezen worden, omdat de gebruikte software niet meer beschikbaar is.
Om de digitale informatie goed te bewaren en toegankelijk te houden, plaatsen we deze in het E-depot. Het E-depot controleert de informatie voortdurend. Als bestanden dreigen te verouderen, grijpen we in. We zetten de informatie dan over naar een nieuwere versie van de software of naar een ander bestandsformaat.
In 2026 starten we een proefproject met bouwtekeningen. Zo zorgen we ervoor dat alle digitale archieven die later naar het Stadsarchief gaan, veilig en duurzaam worden bewaard. Met deze aanpak blijft onze digitale informatie ook in de toekomst toegankelijk en betrouwbaar.
Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer
De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) zorgt ervoor dat de communicatie tussen burgers en de overheid gemakkelijker en beter wordt. Overheidsinstanties moeten digitale communicatie goed organiseren en voor iedereen toegankelijk maken. Het programma Digitalisering Dienstverlening en Informatie van de afdeling Burgerzaken helpt bij het uitvoeren van deze wet.
In 2025 zijn verschillende processen volgens deze wet digitaal gemaakt. Zo kunnen mensen digitaal een aanvraag of melding doen bij team Burgerzaken (Maatschappelijke Ontwikkelingen), Inkomen en Participatie (Sociaal Domein), Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugd (Sociaal Domein), Vergunningen (Ruimtelijke Ontwikkelingen) en Belastingen (Bedrijfsvoering). Ook zijn we begonnen met het voorbereiden van de digitale dienstverlening bij team Jeugd, Onderwijs en Sport (Maatschappelijke Ontwikkelingen) en Veiligheid, Inspectie en Handhaving (Maatschappelijke Ontwikkelingen).
Innovatie
Beleid voor kunstmatige intelligentie en algoritmes
In maart 2024 heeft het Europese Parlement de wet over kunstmatige intelligentie, de Artificial Intelligence Act, goedgekeurd. In 2025 hebben we beleid ontwikkeld over kunstmatige intelligentie en algoritmes. Dit beleid voldoet aan de eisen van deze wet. In november 2025 hebben we dit beleid vastgesteld. Het bevat ook een ethisch digitaal waardenkader. Dit kader helpt het bestuur om kunstmatige intelligentie op een verantwoorde en duidelijke manier te gebruiken binnen de gemeente. We voeren het beleid uit om de voordelen van kunstmatige intelligentie te gebruiken. Daarbij zorgen we dat publieke waarden, ethiek en bestuurlijke verantwoordelijkheid worden gewaarborgd.
Common Ground
Common Ground is een landelijke standaard die gegevens loskoppelt van applicaties. Hierdoor kunnen we data veiliger, eenvoudiger en herbruikbaar maken. Dit helpt bijvoorbeeld bij beleidsmonitoring, digitale dienstverlening en samenwerking. Met deze aanpak verbeteren we de kwaliteit van informatie, worden we flexibeler en houden gemeenten meer controle over hun gegevens. Zo zijn we minder afhankelijk van leveranciers en versterken we de digitale zelfstandigheid van gemeenten.
In 2025 hebben we ons gericht op de voorbereiding en het opbouwen van kennis over deze vernieuwing. We bezochten gemeenten die al met Common Ground werken om te leren van hun ervaringen en keuzes. Eind 2025 zijn we gestart met een proef waarin we nieuwe Common Ground-technieken testen in een beperkte omgeving. De resultaten gebruiken we om beslissingen te nemen over aanpassingen aan de architectuur. In het eerste kwartaal van 2026 delen we de uitkomsten van deze proef.
Data-ondersteund werken
Binnen de gemeente nemen we veel beslissingen en maken we beleid. Als we deze beslissingen en het beleid onderbouwen met cijfers en feiten, wordt de kwaliteit beter. Hiervoor gebruiken we onze eigen gegevens en gegevens van buiten de gemeente.
In 2025 is er meer gewerkt met data om het werk te verbeteren. De gemeente heeft geholpen om doelen en prestatie-indicatoren duidelijker te maken. Ook gebruikte de gemeente data uit eigen en externe bronnen om keuzes voor beleid te onderbouwen. Dit zorgde voor betere beslissingen. Daarnaast is er een conceptvisie gemaakt over werken met data. Ook is een nulmeting gedaan om te kijken waar de organisatie nu staat. Zo kunnen we goed bepalen welke stappen we daarna nemen.
Cloud-strategie
SaaS (Software As A Service) is het naar de ‘cloud overgaan van applicaties’. Steeds meer applicaties worden door de leverancier naar SaaS overgezet, zodat de gemeente op enig moment de stap naar SaaS wel moet maken. Dit biedt de gemeente een aantal relevante voordelen, met name omdat de leverancier een complete dienst biedt.
Software as a Service, oftewel Software als een Dienst, betekent dat software via het internet beschikbaar wordt gesteld. Steeds meer leveranciers bieden hun programma’s op deze manier aan. Daarom kiest de gemeente er ook voor deze manier van werken. Dit heeft veel voordelen, omdat de leverancier de hele dienst levert en onderhoudt.
In 2025 hebben we zeven programma’s verplaatst naar de cloud, via Software als een Dienst. Zo zorgen we dat onze belangrijkste werkzaamheden altijd kunnen doorgaan. Ook maakt deze manier van werken onze IT flexibeler. Tegelijkertijd bouwen we aan een organisatie die deze diensten goed beheert. Zo blijft de gemeente de controle houden over de software en de kwaliteit van de IT-diensten.
Relatie
Onder de pijler 'relatie' versterken we de samenwerking binnen de gemeente en met externe partners. We verbeteren de contacten tussen verschillende teams en met organisaties en leveranciers buiten de gemeente. Door beter samen te werken, kunnen we sneller en beter inspelen op de wensen van onze burgers en partners. Binnen de gemeente zorgen we dat afdelingen goed samenwerken. Zo garanderen we een duidelijke en snelle uitwisseling van informatie. We delen kennis en ervaring binnen de organisatie en werken samen aan gezamenlijke doelen, zoals het organiseren van de regieorganisatie.
Verbetering interne samenwerking
In 2025 heeft de gemeente extra aandacht gegeven aan de samenwerking tussen verschillende afdelingen. Daardoor delen we nu meer kennis en werken we beter samen om de digitaliseringsdoelen te bereiken. We hebben duidelijk beschreven hoe de processen, taken en bevoegdheden binnen de informatievoorziening (IV) geregeld zijn. Zo weten afdelingen precies wat ze van elkaar kunnen verwachten. Dit zorgt voor een vaste structuur, waardoor we makkelijker kennis delen en onze doelen sneller halen.
Versterken externe relaties
In 2025 versterkte de gemeente haar relaties met externe partners, vooral op het gebied van digitalisering. De gemeente wisselde kennis uit en werkte samen aan belangrijke onderwerpen binnen verschillende ketens en netwerken. De samenwerking vond plaats met onderwijsinstellingen zoals de Haagse Hogeschool, andere gemeenten, werkgroepen van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en leveranciers. De onderwerpen waar zij samen aan werkten, zijn onder andere kunstmatige intelligentie en robotprocesautomatisering, het nieuwe eIDAS 2.0-systeem voor digitale identificatie, digitale modellen van de omgeving (digital twin), het beheren van projecten en programma’s (portfoliomanagement), het Common Ground-principe voor betere samenwerking tussen systemen, en het werken met behulp van data.
Herijking samenwerking GRB
Vanuit Rijswijk is het initiatief gestart om de samenwerking binnen de GRB te evalueren, waarbij gekeken wordt naar de vorm, de kwaliteit, de Producten en Diensten Combinaties en de financiële implicaties.